Wymagania edukacyjne z przyrody dla klasy VI

Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

 i temat lekcji

Wymagania edukacyjne na ocenę dopuszczającą. Uczeń:

Wymagania edukacyjne na ocenę dostateczną. Uczeń:

Wymagania edukacyjne na ocenę dobrą. Uczeń:

Wymagania edukacyjne na ocenę bardzo dobrą. Uczeń:

Wymagania edukacyjne na ocenę celującą. Uczeń:

 

1. Lekcja organizacyjna.

Jak będziemy poznawać przyrodę w klasie 6?

wymienia zasady pracy na lekcjach przyrody; określa, za co może uzyskać ocenę na lekcjach przyrody; wymienia możliwości poprawy oceny niedostatecznej

Dział 1. Odkrywamy tajemnice naszej planety

1. Czym jest Wszechświat?

2. Czym jest Wszechświat?

rozpoznaje na ilustracji twórcę teorii heliocentrycznej (A)

odróżnia gwiazdy od innych ciał niebieskich (B); podaje nazwę galaktyki, w której znajduje się Układ Słoneczny (A); wymienia rodzaje ciał niebieskich (A)

omawia założenia teorii geocentrycznej (B); omawia założenia teorii heliocentrycznej (B); wyjaśnia, czym są galaktyki (B)

wyjaśnia, czym jest Wszechświat (B); wyjaśnia przyczyny pozornego ruchu sklepienia niebieskiego (B); wyjaśnia, czym jest rok świetlny (B)

przygotowuje dodatkowe informacje na temat Wszechświata (C)

2. Układ Słoneczny

3. Poznajemy Stonce i planety Układu Słonecznego

podaje nazwę jednej gwiazdy

i 2-3 planet (A); podpisuje przedstawione na ilustracji ciała niebieskie, używając nazw: gwiazda, planeta, księżyc, kometa (B)

podaje różnice między planetami a gwiazdami (C); opisuje Słońce (B)

wymienia w kolejności planety Układu Słonecznego (A)

dzieli planety na typy: ziemskie, olbrzymy i karłowate (A)

przygotowuje dodatkowe informacje dotyczące poszczególnych planet Układu Słonecznego (D)

4. Poznajemy inne obiekty w Układzie Słonecznym

wymienia nazwy 2 planet Układu Słonecznego posiadających księżyce (A)

opisuje budowę i wygląd

komety (B)

wyjaśnia, czym są planetoidy (B); identyfikuje, na podstawie opisu, ciała niebieskie (C)

wyjaśnia różnice między meteorami a meteorytami (C)

przygotowuje dodatkowe informacje na temat badań kosmosu (D)

3. Ziemia - nasza planeta

5. Ziemia- nasza planeta

opisuje kształt Ziemi (B); odczytuje z rysunku wymiary Ziemi (C)

wyjaśnia, dlaczego na Ziemi panują warunki sprzyjające życiu (B); omawia budowę globusa (B)

wyjaśnia, jaką rolę pełni atmosfera ziemska (B); wyjaśnia, czym jest oś ziemska (B)

podaje podstawowe wymiary kuli ziemskiej (A)

wykonuje model Ziemi,

 np. z plasteliny, w ustalonej przez siebie skali (D)

4. Pole magnetyczne Ziemi

6. Poznajemy oddziaływania magnetyczne

podaje przykłady ciał przyciąganych przez magnes (A); podaje przykłady ciał, których magnes nie przyciąga (A)

podpisuje bieguny na rysunkach magnesów przyciągających się lub odpychających, używając symboli N i S (B); na podstawie obserwacji rysuje linie sił pola magnetycznego (C)

wyjaśnia pojęcia: bieguny jednoimienne, bieguny różnoimienne (B)

omawia, w jaki sposób można otrzymać magnes (B); wyjaśnia pojęcia: pole magnetyczne, linie sił pola magnetycznego (B)

wyjaśnia, wykorzystując wiadomości na temat budowy wnętrza Ziemi, dlaczego jest ona nazywana wielkim magnesem (B)

7. Ziemia – wielki magnes

wymienia przykłady zastosowań igły magnetycznej (A); buduje prosty kompas na podstawie instrukcji zamieszczonej

w podręczniku (D)

pokazuje na globusie bieguny magnetyczne Ziemi (C)

wykazuje istnienie pola magnetycznego Ziemi za pomocą kompasu (C); podaje przykłady przedmiotów zakłócających wskazania kompasu (A)

omawia zależność między położeniem ziemskich biegunów geograficznych i magnetycznych (B)


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca). Uczeń:

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające (ocena celująca). Uczeń:

5. Do czego służą linie na globusie?

8. Jak określić położenie punktu

na kuli ziemskiej?

pokazuje na mapie świata

 i globusie: południki, równoleżniki, równik (C);

określa kierunki na półkuli północnej (C)

wyjaśnia, czym różni się równik od pozostałych równoleżników, korzystając z globusa lub

mapy świata (C); podpisuje na rysunku schematycznym południki, równoleżniki,

równik (C); określa kierunki

na mapie świata (C)

wyjaśnia znaczenie pojęć:

siatka geograficzna, siatka kartograficzna (B); wyjaśnia pojęcia: południki, równoleżniki, równik (B)

omawia różnice między południkami równoleżnikami (C)

wyjaśnia pojęcia: długość geograficzna, szerokość geograficzna (B)

9.Ćwiczenia
w określaniu położenia geograficznego

zaznacza na rysunku globusa półkule: wschodnią i zachodnią, północną i południową (C)

zaznacza na mapie świata lub globusie punkty leżące na tym samym równoleżniku lub południku (C)

podaje nazwy półkul, na których są położone wskazane na mapie świata lub globusie kontynenty, państwa, miasta (C)

podaje przykłady praktycznego wykorzystania umiejętności określania położenia punktów na Ziemi (B)

określa współrzędne geograficzne dowolnych punktów na mapie (D)

6. Ruch obrotowy Ziemi

10. Ruch obrotowy Ziemi

wyjaśnia, dlaczego na Ziemi następują po sobie dzień

i noc (B); wyjaśnia, czym jest doba (B)

zaznacza na rysunku lub demonstruje na globusie kierunek ruchu obrotowego Ziemi (C)

określa, gdzie wcześniej wschodzi Słońce, mając podany punkt odniesienia (D)

wyjaśnia, dlaczego na Ziemi występują różnice czasu (B)

wskazuje spośród dwóch wybranych miast polskich to,

w którym Słońce wzejdzie lub zajdzie wcześniej (D)

7. Ruch obiegowy Ziemi

11. Ruch obiegowy Ziemi

podaje, ile czasu trwa obieg Ziemi wokół Słońca (A); wymienia daty rozpoczęcia kalendarzowych pór roku (A)

wyjaśnia, dlaczego wprowadzono rok przestępny (B); omawia oświetlenie Ziemi

w dniach równonocy (B)

wymienia skutki nachylenia osi ziemskiej (B); omawia oświetlenie Ziemi w dniach przesileń letniego i zimowego (B)

charakteryzuje poszczególne strefy oświetlenia Ziemi (B)

wyjaśnia, od czego zależą zmiany dopływu energii słonecznej w ciągu roku (B)

przygotowuje dodatkowe informacje na temat czasu obiegu planet Układu Słonecznego po orbitach wokół Słońca w latach i dniach ziemskich (D)

12. Poznajemy strefy oświetlenia Ziemi

pokazuje na mapie świata i globusie zwrotniki Raka

i Koziorożca, równik, koła podbiegunowe (C)

pokazuje na mapie świata

i globusie strefy oświetlenia Ziemi (C)

omawia wpływ zmian oświe­tlenia Ziemi przez Słońce na warunki życia organizmów (B); wyjaśnia, posługując się sche­matem, dlaczego na obszarach podbiegunowych trwa noc polarna i dzień polarny (B)

omawia wpływ zróżnicowanego oświetlenia Ziemi przez Słońce na gospodarkę człowieka (B)

8. Przez lądy i oceany

13. Przez siedem kontynentów

pokazuje na mapie świata

i globusie położenie kontynentów (C); odczytuje
z mapy świata nazwy kontynentów (C)

wyjaśnia pojęcie: kontynent (B)

omawia położenie kontynentów na poszczególnych półkulach (C)

wymienia nazwy kontynentów według ich powierzchni, rozpoczynając od największego (A)

przygotowuje wykres słupkowy ilustrujący zestawienie powierzchni kontynentów (D)

14. Poznajemy kontynenty

opisuje wybrany kontynent (B)

charakteryzuje Azję (B)

porównuje Amerykę Północną i Amerykę Południową (C)

charakteryzuje poznane kontynenty (B)

omawia wędrówkę kontynentów (B)

15. Oceany i ich znaczenie

odczytuje z mapy nazwy co najmniej 3 oceanów (C); wyjaśnia, dlaczego obszary nadmorskie są atrakcyjnym miejscem wypoczynku (B)

wymienia nazwy wszystkich oceanów (A); pokazuje na mapie świata położenie wszystkich oceanów (C);

podaje przykłady towarów transportowanych drogą morską (A)

omawia rolę oceanu jako magazynu żywności (B); wymienia przykłady surowców mineralnych pozyskiwanych

z wód i spod dna oceanów (A)

wymienia nazwy oceanów według ich powierzchni, rozpoczynając od największego (A); pokazuje na mapie

świata lub globusie miejsca wydobywania ropy naftowej gazu ziemnego spod dna mórz oceanów (C)

przygotowuje wykres słupkowy ilustrujący zestawienie powierzchni oceanów (D); omawia ukształtowanie dna oceanicznego (B)


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca). Uczeń:

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające (ocena celująca). Uczeń:

9. Podróże
 i odkrycia geograficzne

16. Jak odkrywano świat?

omawia przebieg wyprawy Krzysztofa Kolumba (B)

pokazuje na mapie świata lub globusie trasę wyprawy

morskiej F. Magellana (C)

wymienia przyczyny wielkich odkryć geograficznych (A); wymienia zasługi: B. Diaza, A. Vespucciego i V. da Gamy

w poznawaniu świata (A)

pokazuje na mapie świata lub globusie portugalską drogę wschodnią (C); pokazuje na mapie świata lub globusie zachodni szlak hiszpański (C)

wymienia odkrycia polskich podróżników - badaczy (A); pokazuje na mapie świata obszary, które odkrywali

i opisywali Polacy (D)

17. Dalsze poznawanie świata

wymienia imiona i nazwiska przynajmniej dwóch podróżników, którzy dokonali istotnych odkryć geograficznych (A)

wymienia odkrycia J. Cooka (A)

charakteryzuje odkrycia geograficzne dokonane w XX w. (B)

wskazuje różnice między podróżami odkrywczymi odbywanymi w XVII-XX w.

a podróżami z epoki wielkich odkryć geograficznych (C)

przygotowuje prezentację „Polscy podróżnicy - badacze świata”, podkreślającą rolę Polaków w poznawaniu poszczególnych kontynentów

10. Podsumowanie działu 1

18., 19. Podsumowanie i sprawdzian z działu: „Odkrywamy tajemnice naszej planety”

Dział 2. Poznajemy zjawiska fizyczne

1. Ruch ciał

20. Ruch ciał

podaje przykłady ruchu ciał (A); na podstawie rysunku toru rozpoznaje ruch prostoliniowy

i krzywoliniowy (C)

wyjaśnia, czym jest ruch ciał (B); charakteryzuje wielkości opisujące ruch: prędkość, drogę, czas (B)

wyjaśnia, czym jest układ odniesienia (B); wyjaśnia,

na czym polega względność ruchu (B); oblicza prędkość poruszającego się ciała (C)

omawia, podając przykłady, względność ruchu i spoczynku (B); oblicza drogę, czas, mając podane pozostałe wielkości opisujące ruch (D)

wykonuje obliczenia wymagające przeliczania jednostek prędkości (D)

2. Siła tarcia

21. Poznajemy siłę tarcia

podaje przykłady występowania siły tarcia (A)

podaje przykłady sytuacji,

w których występuje niewielkie tarcie (A)

omawia znaczenie siły tarcia (B); wymienia sposoby zmniejszania i zwiększania siły tarcia (B)

wyjaśnia, od czego zależy siła tarcia (B)

na podstawie dodatkowych źródeł podaje przykłady działania siły tarcia w organizmie człowieka (stawy) (B); wyjaśnia, związek powstawania lawin błotnych lub śnieżnych z siłą tarcia (B)

3. Siła oporu powietrza i wody

22. Poznajemy siłę oporu powietrza i wody

wymienia czynniki, od których zależy wielkość siły oporu (A)

wyjaśnia pojęcie: siła oporu (B)

omawia znaczenie sił oporu (B)

omawia zależność między poszczególnymi czynnikami a wielkością siły oporu (B)

opisuje przystosowania budowy zewnętrznej zwierząt żyjących

w wodzie i na lądzie służące zmniejszeniu siły oporu ich ruchu (B)

23. Badamy siłę oporu powietrza wody

omawia doświadczenie badające siłę oporu powietrza (D)

formułuje wnioski na podstawie przeprowadzonego doświadczenia badającego siłę oporu powietrza (D)

przeprowadza doświadczenie porównujące siły oporu powietrza i wody (D)

porównuje siły oporu powietrza
 i wody na podstawie przeprowadzonych doświadczeń (D)

4. Zjawisko elektryzowania

24. Poznajemy zjawisko elektryzowania

podaje przykłady elektryzowania ciał z życia codziennego (B)

omawia wzajemne oddziaływanie ładunków elektrycznych o takich samych różnych znakach (B)

wyjaśnia, czym jest siła elektryczna (B)

omawia sposób, w jaki ciała naelektryzowane oddziałują na ciała obojętne elektrycznie (B); wyjaśnia, czym są wyładowania elektryczne (B)

wyjaśnia, dlaczego przebywanie w samochodzie podczas burzy jest bezpieczne (B)


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

 i temat lekcji

Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca). Uczeń:

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające (ocena celująca). Uczeń:

5. Prąd elektryczny

25. Prąd elektryczny

podaje przykłady odbiorników prądu (A); rysuje schemat prostego obwodu elektrycznego (C); buduje prosty obwód elektryczny wg instrukcji
w podręczniku (C)

podaje przykłady źródeł prądu (A); podaje przykłady przewodników i izolatorów elektrycznych (A); wyjaśnia, dlaczego należy dobierać odbiorniki w zależności od napięcia prądu (B)

wyjaśnia pojęcia: przewodniki, izolatory (B); podaje wartość napięcia występującego

w domowej instalacji elektrycznej, akumulatorach samochodowych, bateriach (A)

wyjaśnia, czym jest prąd elektryczny (B)

omawia zasadę działania bezpieczników (B)

26. Badamy przewodnictwo elektryczne ciał

wymienia zasady oszczędnego korzystania z energii elektrycznej (A)

bada doświadczalnie przewodnictwo elektryczne różnych ciał (C)

wymienia skutki przepływu prądu elektrycznego (A)

omawia wpływ przepływającego prądu na igłę magnetyczną (B)

oblicza zużycie prądu w ciągu godziny przez wybrane odbiorniki (D)

6. Światło i cień

27. Światło i cień

podaje przykłady sztucznych źródeł światła (A)

podaje przykłady naturalnych źródeł światła (A)

wyjaśnia, czym jest promień świetlny (B); omawia sposób powstawania cienia (A)

omawia sposób rozchodzenia się światła (A)

omawia zjawisko zaćmienia Słońca (B); wyjaśnia, czym jest półcień (B)

28. Czym jest camera obscura?

podaje cechy obrazu zaobserwowanego przez camerę obscurę (B)

wykonuje camerę obscurę zgodnie z instrukcją (D)

podaje przykłady wykorzystania camery obscury (A)

omawia zasadę działania camery obscury (B)

przygotowuje krótką prezentację „Od camery obscury do cyfrowego aparatu fotograficznego” (D)

7. Zjawiska świetlne

29. Poznajemy zjawisko odbicia światła

rysuje schemat odbicia światła od powierzchni gładkiej (C); wyjaśnia, dlaczego należy używać elementów odblaskowych (B)

rysuje odbicie światła od powierzchni chropowatej (C)

podaje przykłady przyrządów, w których wykorzystano zjawisko odbicia światła (B); omawia wpływ barwy powierzchni na odbicie światła (A)

wyjaśnia pojęcie: odbicie zwierciadlane (B)

konstruuje przyrząd (np. barwną tarczę), za pomocą którego wykaże, że tęcza jest rozszczepionym światłem białym (D)

8. Jak działa soczewka?

30. Jak działa soczewka?

wymienia elementy, z których jest zbudowana lupa (A);

podaje, do czego można wykorzystywać lupę (A)

wyjaśnia, kiedy obraz oglądany przez lupę jest obrazem powiększonym (B);

na schematycznym rysunku oka zaznacza soczewkę (C)

wyjaśnia, dlaczego za pomocą lupy można podpalić kartkę papieru (B)

wyjaśnia pojęcia: ognisko, ogniskowa (B); omawia sposób powstawania obrazu w oku B)

przygotowuje informacje

na temat wad wzroku: krótkowzroczności i dalekowzroczności oraz sposobu korekty tych wad (D)

9. Co to jest dźwięk?

31. Co to jest dźwięk i jak się rozchodzi?

wymienia źródła dźwięku (A); podaje przykłady dźwięków sprawiających przyjemność

 i dźwięków niekorzystnie wpływających na organizm (B)

wymienia cechy dźwięku (A); porównuje prędkość rozchodzenia się dźwięków

w różnych ośrodkach (C)

omawia cechy dźwięku (B); opisuje wpływ hałasu na organizm człowieka (B)

wyjaśnia, na czym polega rozchodzenie się dźwięku (B); porównuje prędkość światła

 i dźwięku (błyskawica, grzmot) (C)

omawia zjawiska: echa, echolokacji (B); podaje przykłady zwierząt, które mają słuch lepiej rozwinięty niż człowiek (A)

Podsumowanie działu 2

32., 33. Podsumowanie i sprawdzian z działu: „Poznajemy zjawiska fizyczne”

Dział 3. Odkrywamy tajemnice świata zwierząt

1. W królestwie zwierząt

34. W królestwie zwierząt

wymienia miejsca, w których żyją zwierzęta (A)

przyporządkowuje poznane zwierzęta do kręgowców

i bezkręgowców (B)

podaje przykłady zwierząt należących do kręgowców

i bezkręgowców (A)

wymienia charakterystyczne cechy kręgowców

i bezkręgowców (A)

omawia budowę komórki zwierzęcej (B)


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca).Uczeń:

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające (ocena celująca). Uczeń:

2. Różnorodność zwierząt bezkręgowych

35. Poznajemy parzydełkowce, płazińce i nicienie

wymienia miejsca występowania płazińców i nicieni (A); odróżnia na ilustracji płazińce od nicieni (B); wskazuje wśród innych organizmów przedstawicieli parzydełkowców (B)

wymienia przynajmniej dwóch przedstawicieli parzydełkowców (A); wykonuje schematyczne rysunki polipa

i meduzy (C); omawia budowę zewnętrzną tasiemca (B)

opisuje sposób zdobywania pokarmu przez parzydełkowce (B); wskazuje przystosowania

w budowie tasiemca i glisty do trybu życia (B)

porównuje postać polipa meduzy (D); porównuje płazińce
 i nicienie (C)

przygotowuje informacje na temat raf koralowych (C); omawia sposób zarażenia

się pasożytami – płazińcami

i nicieniami (B)

36. Poznajemy pierścienice

rozpoznaje na ilustracjach dżdżownicę i pijawkę (B)

wymienia przynajmniej dwóch przedstawicieli pierścienic żyjących w Polsce (A)

wyjaśnia znaczenie terminu: pierścienice (B)

opisuje sposób poruszania się dżdżownicy (B)

wyjaśnia, czym jest regeneracja ciała u pierścienic (B)

37. Poznajemy stawonogi

wymienia przedstawicieli stawonogów (A); rozpoznaje na ilustracjach zwierzęta należące do stawonogów (B)

wymienia wspólne cechy budowy różnych grup stawonogów (A); rozpoznaje

na ilustracjach przedstawicieli poszczególnych grup stawonogów (B)

omawia pokrycie ciała stawonogów (A); porównuje budowę przedstawicieli poszczególnych grup stawonogów (C)

wyjaśnia, na czym polega linienie u stawonogów (B)

omawia rozwój owadów, korzystając z tablicy dydaktycznej (B); przygotowuje informacje na temat życia owadów społecznych (C)

38. Poznajemy mięczaki

wymienia miejsca, w których żyją mięczaki (A)

wymienia części ciała mięczaków na podstawie ilustracji (A)

rozpoznaje na ilustracjach przedstawicieli poszczególnych grup mięczaków (C)

wskazuje różnice w budowie przedstawicieli poszczególnych grup mięczaków (B)

przygotowuje dodatkowe informacje na temat kilku gatunków mięczaków żyjących
 w Polsce (D)

3. Ryby – kręgowce środowisk wodnych

39. Poznajemy przystosowania ryb do życia w wodzie

wskazuje na ilustracji

główne części ciała ryby (C); rozpoznaje na ilustracjach

po dwa gatunki ryb morskich

i słodkowodnych (B)

wymienia cechy budowy zewnętrznej ryb świadczące

o ich przystosowaniu do życia

w wodzie (A); podaje po dwa przykłady ryb słodkowodnych żyjących w strefie przybrzeżnej

i w strefie wód głębokich (B)

omawia sposób oddychania ryb (B); wyjaśnia określenie: ryby dwuśrodowiskowe (B)

omawia sposób rozmnażania się ryb (B); charakteryzuje, podając przykłady, różnorodność gatunków ryb (B)

przygotowuje dodatkowe informacje o sposobach opiekowania się potomstwem

u ryb (C); omawia cechy przystosowujące ryby do życia

w strefach głębinowych (B)

4. Płazy – kręgowce środowisk wodno-lądowych

40. Jak płazy przystosowały się do życia w wodzie

 i na lądzie?

wyjaśnia, dlaczego płazy zalicza się do zwierząt wodno--lądowych (B); wymienia przynajmniej trzech przedstawicieli płazów (A); rozpoznaje na ilustracjach

3 gatunki płazów (B)

wymienia cechy budowy zewnętrznej płazów świadczące o ich przystosowaniu do życia

w dwóch środowiskach (A); rozpoznaje na ilustracjach pięć gatunków płazów żyjących

w Polsce (B)

omawia sposób oddychania płazów (B); charakteryzuje wybranych przedstawicieli płazów (C)

omawia cechy budowy zewnętrznej płazów świadczące o ich przystosowaniu do życia w dwóch środowiskach (B); dzieli płazy na bezogonowe

i ogoniaste, podając ich charakterystyczne cechy (C)

omawia sposób rozmnażania się płazów bezogonowych (B); przygotowuje dodatkowe informacje na temat płazów żyjących na innych kontynentach (C)

5. Gady – kręgowce, które opanowały ląd

41. Jak gady przystosowały się do życia na lądzie?

wymienia miejsca występowa­nia gadów (prawie wszystkie kontynenty, głównie ląd, niektóre występują w wodzie) (A); przyporządkowuje pokazane na ilustracji gatunki gadów do poszczególnych grup systematycznych (C); wymienia miejsca występowania żmii zygzakowatej (A)

wymienia elementy budowy skóry gadów chroniące przed urazami mechanicznymi (A); omawia wybraną grupę gadów (A); rozpoznaje przynajmniej trzy gatunki gadów żyjących

w Polsce (B)

wymienia cechy budowy

gadów świadczące o ich przystosowaniu do życia na lądzie (A); omawia poszczególne grupy gadów (A)

porównuje budowę gadów

i płazów (D); omawia sposób rozmnażania się gadów (A); rozpoznaje wszystkie gady występujące w Polsce (B)

przygotowuje dodatkowe informacje na temat wymarłych gadów (C)


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca).Uczeń:

Wymagania podstawowe

(ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające

(ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające

(ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające

(ocena celująca). Uczeń:

6. Ptaki

- kręgowce

latające

42. Jak ptaki

przystosowały się

do lotu?

wymienia przynajmniej 3 cechy

budowy ptaków świadczące

o ich przystosowaniu do lotu (A)

omawia rolę kończyn tylnych

u ptaków (B)

rozróżnia na ilustracjach rodzaje

piór u ptaków (C); omawia

rolę poszczególnych rodzajów piór (B)

wyjaśnia, dlaczego ptaki mają

bardzo dobrze rozwinięty układ

oddechowy (B)

przygotowuje i prezentuje

dodatkowe informacje na temat

nielotnych ptaków (C)

43. W świecie

ptaków

wymienia charakterystyczne

cechy ptaków drapieżnych (A);

wymienia przynajmniej

2 gatunki ptaków zakładających

gniazda na terenie Polski (A)

wymienia charakterystyczne

cechy ptaków brodzących (A);

omawia sposób rozmnażania

się ptaków (B)

wyjaśnia pojęcia: gniazdownik,

zagniazdownik (B); podaje po

trzy przykłady gniazdowników

i zagniazdowników (A)

omawia charakterystyczne

cechy wybranych grup

ptaków (strusie, pingwiny,

blaszkodziobe) (B)

wyjaśnia, na czym polega

pasożytnictwo lęgowe (B)

7. Ssaki

- zwierzęta, które

karmią potomstwo

mlekiem

44. Poznajemy

ssaki

przyporządkowuje wybranych

przedstawicieli ssaków do

miejsc, w których żyją (C);

rozpoznaje na ilustracjach

wybrane gatunki ssaków żyjących w Polsce (B)

omawia przekształcenia

kończyn ssaków w zależności

od pełnionych przez nie

funkcji (B)

omawia budowę skóry

ssaków (B); omawia

przystosowania ssaków

do życia w różnych typach

środowisk (B)

omawia sposób oddychania

ssaków (B); omawia sposób

rozmnażania się ssaków (B)

wyjaśnia, dlaczego niektóre

ssaki zaraz po urodzeniu są

zdolne do samodzielnego

funkcjonowania, a inne

wymagają opieki matki (B)

45/48. Poznajemy

ptaki i ssaki -

lekcje w terenie

rozpoznaje 5 gatunków

ptaków występujących na

danym terenie (B); rozpoznaje

przynajmniej 3 gatunki ssaków

żyjących na danym terenie (B)

rozpoznaje gatunki ptaków

krukowatych żyjących

na danym terenie (B);

przyporządkowuje podane

gatunki ssaków do miejsca ich

występowania (D)

określa rodzaj pokarmu,

którym żywi się dany ptak na

podstawie jego obserwacji

w terenie (D); na podstawie

obserwacji ssaka wymienia

trzy cechy świadczące o jego

przystosowaniu do środowiska,

w którym żyje (D)

rozpoznaje głosy pięciu

gatunków ptaków (A);

rozpoznaje tropy wybranych

(2-3) gatunków ssaków (A)

omawia znaczenie ptaków dla przyrody i gospodarki człowieka (B); wymienia chronione gatunki ssaków żyjące na danym terenie (A)

Podsumowanie

działu 3

49., 50. Podsumowanie i sprawdzian z działu: „Odkrywamy tajemnice świata zwierząt”

Dział 4. Poznajemy różnorodność krajobrazów Ziemi

1. Pogoda a klimat

51. Pogoda

a klimat

wymienia składniki pogody (A);

opisuje pogodę aktualnie

panującą w miejscu

zamieszkania (C)

wyjaśnia pojęcia: pogoda, klimat (B); odczytuje informacje

z wykresu klimatycznego (C)

określa, jakie czynniki wpływają

na występowanie danego

klimatu (B); określa, jakie

informacje są zawarte na wykresie klimatycznym (A)

określa cechy klimatu na

podstawie informacji zawartych

na wykresie klimatycznym (C)

przygotowuje informacje na

temat ekstremalnych zjawisk

pogodowych w Polsce, Europie

i na świecie (C)

2. Strefy

klimatyczne i strefy

krajobrazowe

52. Poznajemy

strefy klimatyczne

i strefy

krajobrazowe

Ziemi

wskazuje na mapie strefy

klimatyczne Ziemi (C);

podaje przykład wybranego

klimatu astrefowego (A);

wskazuje na mapie położenie

trzech dowolnych stref

krajobrazowych (C)

na podstawie mapy porównuje

strefy klimatyczne występujące

na półkuli północnej

i południowej (C); wymienia

cechy klimatu morskiego,

kontynentalnego i górskiego

(A); wskazuje na mapie strefy

krajobrazowe (C)

wyjaśnia pojęcie: strefy

klimatyczne (B); wymienia

czynniki wpływające na

rozmieszczenie stref

klimatycznych (A); wyjaśnia

pojęcie: klimat astrefowy (B);

omawia wpływ działalności

człowieka na zmiany

krajobrazów Ziemi (B)

omawia związek między

oświetleniem Ziemi

a występowaniem stref

klimatycznych (B);

opisuje wpływ oceanów

i ukształtowania powierzchni

na rozmieszczenie stref

klimatycznych (B); omawia

zależność między strefami

klimatycznymi a strefami

krajobrazowymi (B)

przygotowuje w formie

graficznej informacje na temat

zmniejszania się powierzchni

lasów w ciągu ostatnich

np. 100 lat w Polsce, Europie

i wybranych częściach

świata (D)


 


 


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca). Uczeń:

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające (ocena celująca). Uczeń:

3. Krajobraz wilgotnego lasu równikowego

53. Poznajemy klimat i roślinność wilgotnego lasu równikowego

rozpoznaje na ilustracjach krajobraz strefy wilgotnych

 lasów równikowych (B); wymienia dwie cechy klimatu strefy wilgotnych lasów równikowych (A); rozpoznaje

na ilustracjach 3 rośliny występujące w wilgotnych

lasach równikowych (B)

wskazuje na mapie strefę wilgotnych lasów równikowych (C); wyjaśnia pojęcie: deszcze zenitalne (B); odczytuje

z wykresu klimatycznego przebieg temperatury powietrza

i opadów atmosferycznych (C); omawia przystosowania wybranych roślin do życia
w wilgotnym lesie równikowym (B)

wyjaśnia pojęcia: liany, epifity (B)

omawia wpływ klimatu na powstanie strefy wilgotnych lasów równikowych (B);

opisuje wilgotny las równikowy, uwzględniając warstwy roślinne

i przykłady występujących

w nich roślin (B)

omawia sposób powstawania deszczy zenitalnych (B); przygotowuje informacje

na temat wilgotnych lasów równikowych w kategorii „naj” (np. największe, najmniejsze, najwyższe, najcenniejsze) (D);

54. Poznajemy zwierzęta wilgotnego lasu równikowego

rozpoznaje na ilustracjach

5 zwierząt charakterystycznych dla wilgotnych lasów równikowych (B)

omawia przystosowania wybranych zwierząt do życia
w wilgotnym lesie równikowym (B)

podaje przykłady działań człowieka w strefie wilgotnych lasów równikowych (B)

charakteryzuje faunę występującą w koronach drzew wilgotnych lasów równikowych (C); omawia zagrożenia wynikające z działalności człowieka w strefie wilgotnych lasów równikowych (B)

opisuje życie mieszkańców strefy wilgotnych lasów równikowych (B)

4. Krajobraz sawanny

55. Poznajemy klimat i roślinność sawanny

rozpoznaje na ilustracjach krajobraz strefy sawann (B); wymienia pory roku w strefie sawann (B); rozpoznaje

 na ilustracjach 3 rośliny występujące na sawannach (B)

wskazuje na mapie strefę sawann (C); odczytuje

 z wykresu klimatycznego przebieg temperatury powietrza

 i opadów atmosferycznych (C); omawia przystosowania wybranych roślin do życia

na sawannie (B)

opisuje roślinność sawanny (B); na podstawie wykresu klimatycznego porównuje wysokości temperatury powietrza i ilości opadów

w porze suchej i deszczowej (D)

omawia przystosowania roślin do życia w strefie sawann (B)

charakteryzuje rodzaje sawann (C)

56. Poznajemy zwierzęta sawanny

rozpoznaje na ilustracjach

5 zwierząt żyjących

na sawannach (B)

omawia przystosowania wybranych zwierząt do życia

na sawannie (B)

wymienia zalety życia

w stadzie (A)

omawia zależności pokarmowe między zwierzętami żyjącymi

na sawannie (B)

opisuje życie mieszkańców strefy sawann (B)

5. Krajobraz pustyń gorących

57. Poznajemy krajobrazy pustyń gorących

rozpoznaje na ilustracjach krajobraz strefy pustyń

gorących (B); wskazuje

na mapie Saharę (C)

wskazuje na mapie strefę

pustyń gorących (C); odczytuje

z wykresu klimatycznego przebieg temperatury powietrza

 i opadów atmosferycznych (C);

omawia warunki klimatyczne panujące w strefie pustyń gorących (B); wymienia charakterystyczne elementy krajobrazu pustynnego (uedy, wyschnięte jeziora, oazy) (A); wymienia typy pustyń (A)

opisuje rodzaje pustyń gorących, podając ich przykłady (B); pokazuje na mapie, gdzie występują pustynie piaszczyste, żwirowe i skaliste (C)

przygotowuje i prezentuje

w formie graficznej informacje

na temat łącznej powierzchni pustyń na Ziemi (D)

58. Przystosowania roślin i zwierząt do życia na pustyni

rozpoznaje na ilustracjach

2 rośliny występujące w strefie pustyń gorących (B); rozpoznaje na ilustracjach 3 zwierzęta żyjące na pustyniach (B); na podstawie ilustracji wymienia 2 przystosowania dromadera do życia na pustyni (C)

omawia przystosowania roślin do wysokiej temperatury (B); podaje przykłady przystosowań zwierząt do życia na pustyni (B)

omawia przystosowania

roślin do oszczędnego gospodarowania wodą (B)

omawia przystosowania

5 wybranych zwierząt do życia na pustyni (C)

opisuje życie mieszkańców strefy pustyń gorących (B)


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca).Uczeń:

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające (ocena celująca). Uczeń:

6. Krajobraz śródziemnomorski

59. Poznajemy strefę śródziemnomorską

rozpoznaje na ilustracjach krajobraz strefy śródziemnomorskiej (B); rozpoznaje na ilustracjach

3 rośliny występujące w strefie śródziemnomorskiej (B); rozpoznaje na ilustracjach

3 zwierzęta żyjące w strefie śródziemnomorskiej (B)

wskazuje na mapie strefę śródziemnomorską (C); odczytuje z wykresu klimatycznego przebieg temperatury powietrza

i opadów atmosferycznych (C); wymienia po jednym przedstawicielu gadów, ptaków

i ssaków żyjących w strefie śródziemnomorskiej (B)

omawia cechy klimatu śródziemnomorskiego (B); wyjaśnia pojęcie: makia (B)

omawia zmiany w szacie roślinnej strefy śródziemnomorskiej spowodowane działalnością człowieka (B); opisuje cechy roślin tworzących makię (B); wyjaśnia pojęcie: roślinność twardolistna (B)

przygotowuje i prezentuje informacje o roślinach trujących

i parzących w wysokiej temperaturze otoczenia oraz

o niebezpiecznych zwierzętach występujących w strefie śródziemnomorskiej (D)

60. Gospodarka

i turystyka w strefie śródziemnomor­skiej

wymienia nazwy 5 produktów otrzymywanych z roślin uprawianych w strefie śródziemnomorskiej (A)

rozpoznaje na ilustracjach

5 roślin uprawianych w strefie śródziemnomorskiej (B)

wymienia nazwy atrakcyjnych turystycznie miejsc leżących
w strefie śródziemnomorskiej (A)

pokazuje na mapie atrakcje turystyczne strefy śródziemnomorskiej (C)

opisuje życie mieszkańców strefy śródziemnomorskiej (B); przygotowuje prezentację

o wybranych atrakcjach turystycznych strefy śródziemnomorskiej (D)

7. Krajobraz lasów liściastych

i mieszanych

61. Poznajemy krajobraz lasów liściastych

i mieszanych

rozpoznaje na ilustracjach

5 drzew liściastych (B); na podstawie ilustracji omawia zmiany wyglądu drzewa liściastego w ciągu roku (B); wymienia warstwy lasu (A); rozpoznaje na ilustracjach

5 zwierząt występujących

 w lasach liściastych

i mieszanych (B)

wymienia cechy klimatu umiarkowanego (A); odczytuje

z wykresu klimatycznego przebieg temperatury powietrza

 i opadów atmosferycznych (C); omawia przystosowania

zwierząt żyjących w lasach liściastych i mieszanych

do warunków zimowych (B)

wymienia czynniki ograniczające zasięg występowania lasów

liściastych i mieszanych (A); omawia przystosowania drzew liściastych do zmian temperatury w ciągu roku (B);

porównuje strukturę lasu liściastego i wilgotnego lasu równikowego (D); opisuje

życie zwierząt w lesie

w poszczególnych porach roku (B)

opisuje życie mieszkańców strefy lasów liściastych

i mieszanych (B); przygotowuje w formie graficznej informacje

o najbardziej i najmniej zalesionych krajach europejskich (D)

8. Krajobraz strefy stepów

62. Poznajemy krajobraz strefy stepów

rozpoznaje na ilustracjach krajobraz stepowy (B); rozpoznaje na ilustracjach

3 rośliny stepowe (B); rozpoznaje na ilustracjach

5 zwierząt stepowych (B)

wskazuje na mapie strefę stepów (C); odczytuje

z wykresu klimatycznego przebieg temperatury powietrza

i opadów atmosferycznych (C); omawia 3 wybrane przystosowania zwierząt

do życia na stepie (B)

wyjaśnia pojęcia: step, pampa, preria (B); porównuje przebieg temperatury powietrza i opadów atmosferycznych w strefie lasów liściastych i mieszanych oraz

w strefie stepów (C); omawia przystosowania roślin do życia na stepie (B)

porównuje warunki klimatyczne w strefie lasów liściastych i mieszanych oraz w strefie stepów (C); opisuje zmiany

w szacie roślinnej stepów

w ciągu roku (B); podaje przykłady przekształcania stepów przez człowieka (A)

opisuje życie mieszkańców strefy stepów (B)


 


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca).Uczeń:

Wymagania podstawowe

(ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające

(ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające

(ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające

(ocena celująca). Uczeń:

9. Krajobraz

północnych lasów

iglastych

63. Klimat

i roślinność

północnych lasów

iglastych (tajgi)

rozpoznaje na ilustracjach

krajobraz strefy północnych

lasów iglastych (B); rozpoznaje

na ilustracjach 5 roślin

występujących w tajdze (B)

wskazuje na mapie strefę

północnych lasów iglastych (C);

odczytuje z wykresu

klimatycznego przebieg

temperatury powietrza

i opadów atmosferycznych (C);

przyporządkowuje podane

rodzaje roślin do właściwych

warstw tajgi (C)

opisuje pory roku w strefie
tajgi (B); omawia przystosowania drzew iglastych do warunków klimatycznych panujących
w strefie tajgi (B)

omawia skutki występowania

w tajdze wieloletniej zmarzliny (B); opisuje szatę roślinną tajgi (B)

przygotowuje i prezentuje dane

liczbowe o tajdze w odniesieniu

do całej Ziemi (powierzchnia,

liczba gatunków roślinnych,

zwierzęcych itp.) (D); opisuje

życie mieszkańców strefy

północnych lasów iglastych (B)

64. Poznajemy

przystosowania

zwierząt do życia

w tajdze

rozpoznaje na ilustracjach

5 zwierząt żyjących w tajdze (B)

na podstawie ilustracji omawia

przystosowania 2 gatunków

ssaków do życia w tajdze (B)

omawia przystosowania ptaków

do życia w tajdze (B)

wymienia przykłady owadów,

płazów i gadów żyjących

w tajdze (A); wyjaśnia pojęcia:

tajga ciemna, tajga jasna (B)

10. Krajobraz

tundry

65. Poznajemy

krajobraz tundry

rozpoznaje na ilustracjach

krajobraz strefy tundry (C);

rozpoznaje na ilustracjach

3 gatunki roślin występujących

w strefie tundry (B); rozpoznaje

na ilustracjach 3 gatunki

zwierząt występujących

w tundrze przez cały rok (B)

wskazuje na mapie strefę

tundry (C); odczytuje z wykresu

klimatycznego przebieg

temperatury powietrza

i opadów atmosferycznych (C);

rozpoznaje na ilustracjach

zwierzęta występujące

w tundrze podczas dnia

polarnego (B); wymienia

przystosowania ssaków do

życia w tundrze (A)

omawia cechy klimatu

panującego w strefie tundry (B);

omawia przystosowania roślin

do warunków klimatycznych

panujących w tundrze (B);

wyjaśnia, dlaczego na obszarze

tundry nie występują lasy (B);

opisuje życie mieszkańców

tundry (B)

11. Krajobraz

pustyń lodowych

66. Poznajemy

krajobraz pustyń

lodowych

rozpoznaje na ilustracjach

krajobraz strefy pustyń

lodowych (B); rozpoznaje na

ilustracjach 3 gatunki zwierząt

występujących w strefie pustyń

lodowych (B); na podstawie

ilustracji omawia cechy budowy

pingwina (B)

wskazuje na mapie strefę

pustyń lodowych (C); odczytuje

z wykresu klimatycznego

przebieg temperatury powietrza

i opadów atmosferycznych (C);

rozpoznaje na ilustracjach

ssaki żyjące na obszarach

polarnych (B)

omawia cechy klimatu

panującego w strefie pustyń

lodowych (B); rozpoznaje na

ilustracjach rośliny występujące

na obszarach polarnych (B);

omawia przystosowania

ssaków do życia na obszarach

polarnych (B)

wyjaśnia pojęcie: lądolód (B);

porównuje Arktykę i Antarktykę

(C); rozpoznaje na ilustracjach

ssaki wodne zamieszkujące

wody otaczające pustynie

lodowe (B)

przygotowuje i prezentuje

informacje na temat badań

obszarów polarnych

z uwzględnieniem wkładu

Polaków (D); przygotowuje

informacje na temat polskich

wypraw polarnych (D)

12. Krajobraz

wysokogórski

67. Poznajemy

krajobraz gór

wysokich

wskazuje na mapie Alpy (C);

rozpoznaje na ilustracjach

3 gatunki zwierząt żyjących

w Alpach (B)

wymienia po kolei piętra

roślinne w Tatrach (A);

rozpoznaje na ilustracjach

3 gatunki roślin wysokogórskich

(B); omawia przystosowania

wybranych gatunków zwierząt

do życia w górach wysokich (B)

podaje charakterystyczną

cechę klimatu górskiego

(A); wymienia po kolei

piętra roślinne w Alpach (A);

wymienia cechy krajobrazu

wysokogórskiego (A)

porównuje piętra roślinne

Tatr i Alp (C); omawia

Charakterystyczne cechy budowy roślin

wysokogórskich (B); wyjaśnia,

dlaczego w górach wysokich

występuje piętrowy układ

roślin (B)

przygotowuje folder na temat alpejskich atrakcji

turystycznych (D)

Podsumowanie

działu 4

68., 69. Podsumowanie i sprawdzian z działu: „Poznajemy różnorodność krajobrazów Ziemi”


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne

(ocena dopuszczająca).Uczeń:

Wymagania podstawowe

(ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające

(ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające

(ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające

(ocena celująca). Uczeń:

Dział 5. Poznajemy substancje i ich przemiany

1. Mieszaniny

substancji

70. Poznajemy

mieszaniny

substancji

wymienia przykłady

mieszanin (A)

wyjaśnia pojęcie mieszaniny

niejednorodnej na podstawie

obserwacji mieszaniny wody

i piasku (B); podaje przykłady

mieszanin niejednorodnych (B)

omawia cechy mieszaniny (B)

wyjaśnia pojęcie:

mieszanina(B); podaje

przykłady substancji

nierozpuszczalnych

w wodzie (A)

wyjaśnia, dlaczego katastrofy

tankowców stanowią

zagrożenie dla organizmów

morskich (B)

71. Roztwory

wodne jako

przykład mieszanin

jednorodnych

bada doświadczalnie wpływ

mieszania na szybkość

rozpuszczania się cukru

w wodzie (D); formułuje

wniosek na podstawie

przeprowadzonego

doświadczenia (D)

wyjaśnia pojęcie mieszaniny

jednorodnej na podstawie

obserwacji mieszaniny wody
i soli lub wody i octu (B); wymienia czynniki przyspieszające proces rozpuszczania (A);

podaje po 3 przykłady mieszanin jednorodnych

i niejednorodnych (B)

omawia składniki roztworu (B);

wyjaśnia, czym są stopy (B)

wyjaśnia, na czym polega

rozpuszczanie (B);

charakteryzuje powietrze jako jednorodną mieszaninę

gazów (C)

porównuje rozpuszczalność

różnych substancji w określonej

objętości wody, która ma

określoną temperaturę (C)

2. Rozdzielanie

mieszanin

substancji

72. Jak rozdzielić

mieszaniny

niejednorodne?

wymienia sposoby rozdzielania

mieszanin niejednorodnych (A);

rozdziela mieszaninę siarki

i opiłków żelaza (C)

do podanych mieszanin dobiera

sposób ich rozdzielenia (C);

rozdziela mieszaninę soli

z cukrem pudrem (C)

omawia filtrację jako sposób

rozdzielenia mieszaniny

niejednorodnej (B); rozdziela

dwoma sposobami mieszaninę

wody i kredy (C)

omawia sposoby rozdzielenia

wody i piasku oraz wody i węgla

leczniczego (B); rozdziela

mieszaninę mąki ziemniaczanej

i cukru, wykorzystując różną

rozpuszczalność tych substancji

w wodzie (C)

omawia sposób rozdzielania

składników ropy naftowej lub

innej jednorodnej mieszaniny,

której składnikami są ciecze (B)

73. Jak rozdzielić

mieszaniny

jednorodne?

podaje 2 przykłady

wykorzystania różnych

sposobów rozdzielania

mieszanin w życiu

codziennym (B)

wymienia sposoby rozdzielania

mieszanin jednorodnych (A);

omawia sposób rozdzielenia

mieszaniny wody i soli (B)

do poznanych sposobów

rozdzielania mieszanin

dobiera przykłady z życia

codziennego (C)

wyjaśnia, dlaczego podczas

rozdzielania składników

mieszanin jednorodnych

wykorzystuje się różnice

w temperaturze wrzenia

lub krzepnięcia składników

mieszanin (B)

omawia sposób otrzymania

tlenu z powietrza przez Karola

Olszewskiego i Zbigniewa

Wróblewskiego (B)

3. Przemiany

substancji

74. Poznajemy

odwracalne

i nieodwracalne

przemiany

substancji

nazywa przemiany stanów

skupienia substancji (A)

wyjaśnia różnice między

rozpuszczaniem a topnieniem

substancji (B); podaje przykłady

przemian nieodwracalnych

zachodzących w najbliższym

otoczeniu (C)

wyjaśnia, na czym polega

przemiana odwracalna

i nieodwracalna (B)

opisuje spalanie jako przykład

przemiany nieodwracalnej (B);

porównuje procesy utleniania

i spalania (C)

wyjaśnia, dlaczego wysoka

temperatura ciała człowieka

stanowi zagrożenie dla jego

życia (B)

Podsumowanie

działu 5

75., 76. Podsumowanie i sprawdzian z działu „Poznajemy substancje i ich przemiany”.

 
 

77/78/79. Powtórzenie przed sprawdzianem


 


Tytuł rozdziału

w podręczniku

Numer

i temat lekcji

Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca). Uczeń:

Wymagania podstawowe (ocena dostateczna). Uczeń:

Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:

Wymagania dopełniające (ocena bardzo dobra). Uczeń:

Wymagania wykraczające (ocena celująca). Uczeń:

Dział 6. Odkrywamy, jak się zmienia Ziemia

1. Przyroda i jej zasoby

80. Poznajemy zasoby przyrody

podaje przykłady zasobów przyrody (B)

wyjaśnia pojęcie: zasoby przyrody (B);

 podaje po 2 przykłady

zasobów odnawialnych

i nieodnawialnych (B)

charakteryzuje wyczerpywalne zasoby przyrody (B); omawia

na przykładach odtwarzanie się zasobów przyrody (B)

wyjaśnia, czym są odnawialne

i nieodnawialne zasoby

przyrody (B)

klasyfikuje zasoby przyrody występujące w najbliższej okolicy, podając ich przykłady (C)

2. Globalne skutki zanieczyszczenia środowiska

81. Poznajemy globalne skutki zanieczyszczenia środowiska

podaje 2 przykłady globalnych skutków zanieczyszczeń środowiska (B)

wymienia przyczyny zanieczyszczeń środowiska (A); wyjaśnia pojęcie: dziura ozonowa (B)

wyjaśnia, dlaczego zanieczyszczenia powietrza należą do szczególnie niebezpiecznych (B)

omawia rolę warstwy ozonowej (B)

przygotowuje i prezentuje informacje na temat działań lokalnych służących ochronie środowiska (D); przygotowuje

i prezentuje informacje na

temat wpływu zanieczyszczeń środowiska na zdrowie i życie ludzi w Polsce i na świecie (D)

82. W jaki sposób efekt cieplarniany

i kwaśne opady wpływają na stan środowiska?

wymienia nazwy gazów cieplarnianych (A); podaje

2 sposoby zmniejszenia ilości gazów cieplarnianych (B); wymienia 2 źródła kwaśnych opadów (A)

na podstawie schematu

 omawia powstawanie efektu cieplarnianego (C); podaje przykłady negatywnego wpływu kwaśnych opadów na stan środowiska (B)

wyjaśnia rolę gazów cieplarnianych (B); wymienia czynniki wpływające na wzrost ilości gazów cieplarnianych

w atmosferze (A); wyjaśnia,

w jaki sposób powstają kwaśne opady (B)

omawia skutki wzrostu ilości gazów cieplarnianych na środowisko przyrodnicze (B); podaje sposoby zapobiegania powstawaniu kwaśnych opadów (B)

3. Międzynarodowa współpraca na rzecz ochrony przyrody

83. Międzynaro­dowa współpraca na rzecz ochrony przyrody

proponuje 2 sposoby ratowania ginących gatunków roślin

i zwierząt (B)

podaje przykłady pamiątek

z podróży (przedmiotów), których przywożenie jest zabronione (B)

podaje przykłady działań na rzecz ochrony przyrody prowadzonych przez organizacje międzynarodowe (B)

podaje przykłady zadań

z zakresu ochrony przyrody wymagających międzynarodowej

współpracy (A); podaje przykłady międzynarodowych konwencji na rzecz ochrony przyrody (B)

tworzy plakat nt. „Czego nie przywozić z wakacji?” (C)

4. Podsumowanie działu 6

84., 85. Podsumowanie i sprawdzian z działu „Odkrywamy, jak się zmienia Ziemia”

Projekty edukacyjne

86. Poznajemy zasady pracy metodą projektu edukacyjnego

Wymagania i ocenianie zgodnie z ustalonymi kryteriami oceny projektu edukacyjnego

87/88/89/90/91/92/ /93/94/95/96. Realizacja, prezentacja i ocena prac projektowych