Wymagania programowe na poszczególne oceny KLASA II i III GIMNAZJUM.

 

I. Substancje i ich przemiany

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

– zalicza chemię do nauk przyrodniczych

stosuje zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej

nazywa wybrane elementy szkła i sprzętu laboratoryjnego oraz określa ich przeznaczenie

opisuje właściwości substancji, będących głównymi składnikami produktów, stosowanych na co dzień

przeprowadza proste obliczenia

z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość, objętość

– odróżnia właściwości fizyczne od chemicznych

dzieli substancje chemiczne na proste

i złożone, na pierwiastki i związki chemiczne

definiuje pojęcie mieszanina substancji

opisuje cechy mieszanin jednorodnych

i niejednorodnych

podaje przykłady mieszanin

opisuje proste metody rozdzielania mieszanin na składniki

definiuje pojęcia zjawisko fizyczne i reakcja chemiczna

podaje przykłady zjawisk fizycznych

i reakcji chemicznych zachodzących

w otoczeniu człowieka

– definiuje pojęcia pierwiastek chemiczny

i związek chemiczny

podaje przykłady związków chemicznych

klasyfikuje pierwiastki chemiczne na

metale i niemetale

– podaje przykłady pierwiastków

chemicznych (metali i niemetali)

odróżnia metale i niemetale na podstawie ich właściwości

opisuje, na czym polega rdzewienie (korozja)

posługuje się symbolami chemicznymi pierwiastków (H, O, N, Cl, S, C, P, Si, Na, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Cu, Al, Pb, Sn, Ag, Hg)

opisuje skład i właściwości powietrza

określa, co to są stałe i zmienne składniki

powietrza

opisuje właściwości fizyczne, chemiczne

tlenu, tlenku węgla(IV), wodoru, azotu

podaje, że woda jest związkiem

chemicznym wodoru i tlenu

tłumaczy, na czym polega zmiana stanów skupienia na przykładzie wody

– omawia obieg wody w przyrodzie

określa znaczenie powietrza, wody, tlenu

określa, jak zachowują się substancje

higroskopijne

opisuje, na czym polega reakcja syntezy,

analizy, wymiany

omawia, na czym polega utlenianie, spalanie

definiuje pojęcia substrat i produkt reakcji

chemicznej

wskazuje substraty i produkty reakcji chemicznej

określa typy reakcji chemicznych

określa, co to są tlenki i jaki jest ich podział

wymienia niektóre efekty towarzyszące

reakcjom chemicznym

wymienia podstawowe źródła, rodzaje

i skutki zanieczyszczeń powietrza

Uczeń:

wyjaśnia, dlaczego chemia jest nauką

przydatną ludziom

– omawia, czym się zajmuje chemia

– omawia sposób podziału chemii na

organiczną i nieorganiczną

wyjaśnia, czym się różni ciało fizyczne

od substancji

– opisuje właściwości substancji

– wymienia i wyjaśnia podstawowe sposoby

rozdzielaniamieszanin

sporządza mieszaninę

planuje rozdzielanie mieszanin

(wymaganych)

opisuje różnicę w przebiegu zjawiska

fizycznego i reakcji chemicznej

projektuje doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną

– definiuje stopy

– podaje przykłady zjawisk fizycznych

i reakcji chemicznych zachodzących

w otoczeniu człowieka

formułuje obserwacje do doświadczenia

wyjaśnia potrzebę wprowadzenia symboliki

chemicznej

rozpoznaje pierwiastki i związki chemiczne

wyjaśnia różnicę między pierwiastkiem

a związkiem chemicznym

– wymienia stałe i zmienne składniki

powietrza

bada skład powietrza

oblicza przybliżoną objętość tlenu i azotu,

np. w sali lekcyjnej

– opisuje, jak można otrzymać tlen

opisuje właściwości fizyczne i chemiczne

gazów szlachetnych

opisuje obieg tlenu, tlenku węgla(IV)

i azotu w przyrodzie

– wyjaśnia, na czym polega proces fotosyntezy

wymienia zastosowania tlenków wapnia, żelaza, glinu, azotu, gazów szlachetnych,

tlenku węgla(IV),tlenu, wodoru

podaje sposób otrzymywania tlenku węgla(IV) (na przykładzie reakcji węgla

z tlenem)

– definiuje pojęcie reakcja charakterystyczna

– planuje doświadczenie umożliwiające

wykrycie obecności tlenku węgla(IV)

w powietrzu wydychanym z płuc

– wyjaśnia, co to jest efekt cieplarniany

opisuje rolę wody i pary wodnej

w przyrodzie

wymienia właściwości wody

wyjaśnia pojęcie higroskopijność

zapisuje słownie przebieg reakcji chemicznej

wskazuje w zapisie słownym przebiegu

reakcji chemicznej substraty i produkty,

pierwiastki i związki chemiczne

opisuje, na czym polega powstawanie

dziury ozonowej, kwaśnych opadów

– podaje sposób otrzymywania wodoru

(w reakcji kwasu chlorowodorowego z

metalem)

- opisuje sposób identyfikowania gazów:

wodoru, tlenu, tlenku węgla(IV)

$1-  wymienia źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza

definiuje pojęcia reakcje egzo-

i endoenergetyczne

Uczeń:

podaje zastosowania wybranych elementów

sprzętu lub szkła laboratoryjnego

identyfikuje substancje na podstawie

podanych właściwości

podaje sposób rozdzielenia wskazanej

mieszaniny

wskazuje różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny, które umożliwiają jej rozdzielenie

projektuje doświadczenia ilustrujące reakcję chemiczną i formułuje wnioski

– wskazuje w podanych przykładach

reakcję chemiczną i zjawisko fizyczne

wskazuje wśród różnych substancji mieszaninę i związek chemiczny

– wyjaśnia różnicę między mieszaniną

a związkiem chemicznym

proponuje sposoby zabezpieczenia produktów zawierających żelazo przed rdzewieniem

– odszukuje w układzie okresowym pierwiastków podane pierwiastki chemiczne

opisuje doświadczenie wykonywane na lekcji

określa, które składniki powietrza są stałe,

a które zmienne

– wykonuje obliczenia związane

z zawartością procentową substancji

występujących w powietrzu

– wykrywa obecność tlenku węgla(IV)

– opisuje właściwości tlenku węgla(II)

wyjaśnia rolę procesu fotosyntezy w naszym

życiu

– podaje przykłady substancji szkodliwych dla środowiska

wyjaśnia, skąd się biorą kwaśne opady

określa zagrożenia wynikające z efektu

cieplarnianego, dziury ozonowej, kwaśnych

opadów

proponuje sposoby zapobiegania powiększania się dziury ozonowej

i ograniczenia powstawania kwaśnych opadów

zapisuje słownie przebieg różnych rodzajów

reakcji chemicznych

podaje przykłady różnych typów reakcji chemicznych

wykazuje obecność pary wodnej

w powietrzu

omawia sposoby otrzymywania wodoru

– podaje przykłady reakcji egzo-

i endoenergetycznych

Uczeń:

wyjaśnia, na czym polega destylacja

wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie

– definiuje pojęcie patyna

– opisuje pomiar gęstości

projektuje doświadczenie o podanym tytule (rysuje schemat, zapisuje obserwacje

i wnioski)

wykonuje doświadczenia z działu

Substancje i ich przemiany

przewiduje wyniki niektórych doświadczeń

na podstawie posiadanej wiedzy

otrzymuje tlenek węgla(IV) w reakcji węglanu wapnia z kwasem

chlorowodorowym

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu

z tlenkiem węgla(IV), że tlenek węgla(IV) jest

związkiem chemicznym węgla i tlenu

uzasadnia, na podstawie reakcji magnezu

z parą wodną, że woda jest związkiem

chemicznym tlenu i wodoru

planuje sposoby postępowania

umożliwiające ochronę powietrza przed

zanieczyszczeniami

identyfikuje substancje na podstawie

schematów reakcji chemicznych

wykazuje zależność między rozwojem cywilizacji a występowaniem zagrożeń,

np. podaje przykłady dziedzin życia, których rozwój powoduje negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego

 

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:

$1-opisuje zasadę rozdziału w metodach chromatograficznych

$1-  określa, na czym polegają reakcje utleniania-redukcji

$1-  definiuje pojęcia utleniacz i reduktor

$1-zaznacza w zapisie słownym przebiegu reakcji chemicznej procesy utleniania i redukcji oraz utleniacz, reduktor

$1-podaje przykłady reakcji utleniania-redukcji zachodzące w naszym otoczeniu, uzasadniając swój wybór

$1-opisuje sposób rozdzielania na składniki bardziej złożonych mieszanin z wykorzystaniem metod spoza podstawy programowej

$1-omawia dokładnie metodę skraplania powietrza i rozdzielenia go na składniki

$1-oblicza skład procentowy powietrza – przelicza procenty objętościowe na masowe w różnych warunkach

$1-wykonuje obliczenia rachunkowe – zadania dotyczące mieszanin

 

 

II. Wewnętrzna budowa materii

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

– definiuje pojęcie materia

– opisuje ziarnistą budowę materii

– opisuje, czym różni się atom od cząsteczki

– definiuje pojęcia jednostka masy atomowej,

masa atomowa, masa cząsteczkowa

oblicza masę cząsteczkową prostych

związków chemicznych

– opisuje i charakteryzuje skład atomu

 pierwiastka chemicznego (jądro: protony

i neutrony, elektrony)

– definiuje pojęcie elektrony walencyjne

– wyjaśnia, co to jest liczba atomowa, liczba

masowa

ustala liczbę protonów, elektronów,

neutronów w atomie danego pierwiastka

 chemicznego, gdy znane są liczby atomowa

i masowa

definiuje pojęcie izotop

– dokonuje podziału izotopów

wymienia dziedziny życia, w których

stosuje się izotopy

– opisuje układ okresowy pierwiastków

chemicznych

– podaje prawo okresowości

– podaje, kto jest twórcą układu okresowego

pierwiastków chemicznych

odczytuje z układu okresowego

podstawowe informacje o pierwiastkach

chemicznych

– wymienia typy wiązań chemicznych

– podaje definicje wiązania kowalencyjnego

(atomowego), wiązania kowalencyjnego

 spolaryzowanego, wiązania jonowego

definiuje pojęcia jon, kation, anion

posługuje się symbolami pierwiastków chemicznych

– odróżnia wzór sumaryczny od wzoru

strukturalnego

zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne

cząsteczek

– definiuje pojęcie wartościowość

– podaje wartościowość pierwiastków

chemicznych w stanie wolnym

odczytuje z układu okresowego

maksymalną wartościowość pierwiastków

chemicznych grup 1., 2. i 13.-17.

wyznacza wartościowość pierwiastków

chemicznych na podstawie wzorów

sumarycznych

zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny

cząsteczki związku dwupierwiastkowego

na podstawie wartościowości pierwiastków

chemicznych

określa na podstawie wzoru liczbę

pierwiastków w związku chemicznym

interpretuje zapisy (odczytuje ilościowo

i jakościowo proste zapisy), np. H2, 2 H, 2 H2

itp.

ustala na podstawie wzoru sumarycznego

nazwę dla prostych dwupierwiastkowych

związków chemicznych

ustala na podstawie nazwy wzór

sumaryczny dla prostych

dwupierwiastkowych związków

chemicznych

rozróżnia podstawowe rodzaje reakcji

chemicznych

podaje treść prawa zachowania masy

podaje treść prawa stałości składu

związku chemicznego

przeprowadza proste obliczenia

z wykorzystaniem prawa zachowania masy

i prawa stałości składu związku

chemicznego

– definiuje pojęcia równanie reakcji

chemicznej, współczynnik stechiometryczny

dobiera współczynniki w prostych przykładach równań reakcji chemicznych

zapisuje proste przykłady równań reakcji

chemicznych

odczytuje proste równania reakcji

chemicznych

Uczeń:

– omawia poglądy na temat budowy materii

wyjaśnia zjawisko dyfuzji

– podaje założenia teorii atomistyczno-

-cząsteczkowej budowy materii

– oblicza masy cząsteczkowe

– definiuje pojęcie pierwiastek chemiczny

– wymienia rodzaje izotopów

– wyjaśnia różnice w budowie atomów

izotopów wodoru

wymienia dziedziny życia, w których stosuje się izotopy

– korzysta z układu okresowego pierwiastków

chemicznych

– wykorzystuje informacje odczytane z układu

okresowego pierwiastków chemicznych

– podaje maksymalną liczbę elektronów na

 poszczególnych powłokach (K, L, M)

– zapisuje konfiguracje elektronowe

– rysuje proste przykłady modeli atomów

pierwiastków chemicznych

zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne

wymaganych cząsteczek

– odczytuje ze wzoru chemicznego, z jakich

pierwiastków chemicznych i ilu atomów składa

się cząsteczka lub kilka cząsteczek

opisuje rolę elektronów walencyjnych

w łączeniu się atomów

opisuje sposób powstawania jonów

– określa rodzaj wiązania w prostych

przykładach cząsteczek

- podaje przykłady substancji o wiązaniu

kowalencyjnym (atomowym) i substancji

o wiązaniu jonowym

– odczytuje wartościowość pierwiastków

chemicznych z układu okresowego

pierwiastków

– zapisuje wzory związków chemicznych na podstawie podanej wartościowości lub nazwy

pierwiastków chemicznych

podaje nazwę związku chemicznego

na podstawie wzoru

określa wartościowość pierwiastków

w związku chemicznym

– zapisuje wzory cząsteczek korzystając

z modeli

– rysuje model cząsteczki

– wyjaśnia znaczenie współczynnika

stechiometrycznego i indeksu

stechiometrycznego

– wyjaśnia pojęcie równania reakcji

chemicznej

– odczytuje równania reakcji chemicznych

zapisuje równania reakcji chemicznych

- dobiera współczynniki w równaniach

reakcji chemicznych

Uczeń:

planuje doświadczenie potwierdzające

ziarnistość budowy materii

wyjaśnia różnice między pierwiastkiem

a związkiem chemicznym na podstawie założeń teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii

oblicza masy cząsteczkowe związków chemicznych

– wymienia zastosowania izotopów

– korzysta swobodnie z informacji zawartych

w układzie okresowym pierwiastków

chemicznych

– oblicza maksymalną liczbę elektronów

na powłokach

zapisuje konfiguracje elektronowe

– rysuje modele atomów

– określa typ wiązania chemicznego

w podanym związku chemicznym

wyjaśnia, dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie na podstawie budowy ich atomów

– wyjaśnia różnice między różnymi typami

wiązań chemicznych

opisuje powstawanie wiązań atomowych (kowalencyjnych) dla wymaganych przykładów

zapisuje elektronowo mechanizm powstawania jonów (wymagane przykłady)

opisuje mechanizm powstawania wiązania jonowego

– wykorzystuje pojęcie wartościowości

– określa możliwe wartościowości pierwiastka

chemicznego na podstawie jego położenia

w układzie okresowym pierwiastków

– nazywa związki chemiczne na podstawie

wzorów i zapisuje wzory na podstawie ich

nazw

– zapisuje i odczytuje równania reakcji

chemicznych (o większym stopniu trudności)

– przedstawia modelowy schemat równania

reakcji chemicznej

rozwiązuje zadania na podstawie prawa zachowania masy i prawa stałości składu związku chemicznego

dokonuje prostych obliczeń stechiometrycznych

Uczeń:

definiuje pojęcie masa atomowa jako

średnia masa atomowa danego pierwiastka

chemicznego z uwzględnieniem jego składu

izotopowego

oblicza zawartość procentową izotopów

w pierwiastku chemicznym

wyjaśnia związek między podobieństwami właściwości pierwiastków chemicznych zapisanych w tej samej grupie układu okresowego a budową ich atomów i liczbą elektronów walencyjnych

–  uzasadnia i udowadnia doświadczalnie,

że msubstr = mprod

– rozwiązuje trudniejsze zadania

wykorzystujące poznane prawa (zachowania

masy, stałości składu związku chemicznego)

– wskazuje podstawowe różnice między

wiązaniami kowalencyjnym a jonowym oraz

 kowalencyjnym niespolaryzowanym

a kowalencyjnym spolaryzowanym

– opisuje zależność właściwości związku

chemicznego od występującego w nim

wiązania chemicznego

porównuje właściwości związków kowalencyjnych i jonowych (stan skupienia, temperatury topnienia

i wrzenia)

– określa, co wpływa na aktywność chemiczną pierwiastka

– zapisuje i odczytuje równania reakcji

chemicznych o dużym stopniu trudności

– wykonuje obliczenia stechiometryczne

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:

$1-         opisuje historię odkrycia budowy atomu

$1-         definiuje pojęcie promieniotwórczość

$1-         określa, na czym polega promieniotwórczość naturalna i sztuczna

$1-         definiuje pojęcie reakcja łańcuchowa

$1-         wymienia ważniejsze zagrożenia związane z promieniotwórczością

$1-         wyjaśnia pojęcie okres półtrwania (okres połowicznego rozpadu)

$1-         rozwiązuje zadania związane z pojęciami okres półtrwania i średnia masa atomowa

$1-         charakteryzuje rodzaje promieniowania

$1-                  wyjaśnia, na czym polegają przemiany α, b

$1-                  opisuje historię przyporządkowania pierwiastków chemicznych

$1-         opisuje wiązania koordynacyjne i metaliczne

$1-         identyfikuje pierwiastki chemiczne na podstawie niepełnych informacji o ich położeniu w układzie okresowym pierwiastków chemicznych oraz ich właściwości

$1-         dokonuje obliczeń z wykorzystaniem wiedzy o jednostce masy atomowej i cząsteczkowej

$1-         dokonuje obliczeń na podstawie równania reakcji chemicznej

III. Woda i roztwory wodne

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

charakteryzuje rodzaje wód występujących

w przyrodzie

– podaje, na czym polega obieg wody

w przyrodzie

– wymienia stany skupienia wody

– nazywa przemiany stanów skupienia wody

– opisuje właściwości wody

– zapisuje wzory sumaryczny i strukturalny

cząsteczki wody

– definiuje pojęcie dipol

– identyfikuje cząsteczkę wody jako dipol

– wyjaśnia podział substancji na dobrze i słabo

rozpuszczalne oraz praktycznie

nierozpuszczalne w wodzie

- podaje przykłady substancji, które

rozpuszczają się i nie rozpuszczają się

w wodzie

– wyjaśnia pojęcia rozpuszczalnik i substancja

 rozpuszczana

– definiuje pojęcie rozpuszczalność

– wymienia czynniki, które wpływają

na rozpuszczalność

– określa, co to jest wykres rozpuszczalności

odczytuje z wykresu rozpuszczalności

rozpuszczalność danej substancji w podanej

temperaturze

– wymienia czynniki wpływające na szybkość

rozpuszczania się substancji stałej w wodzie

– definiuje pojęcia roztwór właściwy, koloid

i zawiesina

– definiuje pojęcia roztwór nasycony i roztwór

 nienasycony oraz roztwór stężony i roztwór

rozcieńczony

– definiuje pojęcie krystalizacja

– podaje sposoby otrzymywania roztworu nienasyconego z nasyconego i odwrotnie

– definiuje stężenie procentowe roztworu

– podaje wzór opisujący stężenie procentowe

prowadzi obliczenia z wykorzystaniem pojęć: stężenie procentowe, masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu (proste)

Uczeń:

opisuje budowę cząsteczki wody

– wyjaśnia, co to jest cząsteczka polarna

– wymienia właściwości wody zmieniające

się pod wpływem zanieczyszczeń

proponuje sposoby racjonalnego gospodarowania wodą

tłumaczy, na czym polega proces mieszania, rozpuszczania

– określa, dla jakich substancji woda jest

dobrym rozpuszczalnikiem

– charakteryzuje substancje ze względu na ich

rozpuszczalność w wodzie

planuje doświadczenia wykazujące wpływ

różnych czynników na szybkość

rozpuszczania substancji stałych w wodzie

– porównuje rozpuszczalność różnych

substancji w tej samej temperaturze

oblicza ilość substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody

w podanej temperaturze

– podaje przykłady substancji, które

rozpuszczają się w wodzie, tworząc

roztwory właściwe

podaje przykłady substancji, które nie rozpuszczają się w wodzie i tworzą koloidy lub zawiesiny

– wskazuje różnice między roztworem

właściwym a zawiesiną

opisuje różnice między roztworem

rozcieńczonym, stężonym, nasyconym

i nienasyconym

– przeprowadza krystalizację

– przekształca wzór na stężenie procentowe

roztworu tak, aby obliczyć masę substancji

rozpuszczonej lub masę roztworu

– oblicza masę substancji rozpuszczonej lub

masę roztworu, znając stężenie procentowe

roztworu

– wyjaśnia, jak sporządzić roztwór

o określonym stężeniu procentowym (np. 100 g

20-procentowego roztworu soli kuchennej)

Uczeń:

– wyjaśnia, na czym polega tworzenie

wiązania kowalencyjnego spolaryzowanego

w cząsteczce wody

– wyjaśnia budowę polarną cząsteczki wody

– określa właściwości wody wynikające z jej

budowy polarnej

wyjaśnia, dlaczego woda dla jednych substancji jest rozpuszczalnikiem, a dla innych nie

– przedstawia za pomocą modeli proces

rozpuszczania w wodzie substancji o budowie

polarnej, np. chlorowodoru

– podaje rozmiary cząstek substancji

wprowadzonych do wody i znajdujących się

w roztworze właściwym, koloidzie,

zawiesinie

– wykazuje doświadczalnie wpływ różnych

czynników na szybkość rozpuszczania

substancji stałej w wodzie

– posługuje się sprawnie wykresem

rozpuszczalności

– dokonuje obliczeń z wykorzystaniem

wykresu rozpuszczalności

– oblicza masę wody, znając masę roztworu

i jego stężenie procentowe

– prowadzi obliczenia z wykorzystaniem

pojęcia gęstości

podaje sposoby na zmniejszenie lub zwiększenie stężenia roztworu

– oblicza stężenie procentowe roztworu

powstałego przez zagęszczenie, rozcieńczenie

roztworu

oblicza stężenie procentowe roztworu

nasyconego w danej temperaturze

(z wykorzystaniem wykresu rozpuszczalności)

– wymienia czynności prowadzące

do sporządzenia określonej ilości roztworu

o określonym stężeniu procentowym

– sporządza roztwór o określonym stężeniu

procentowym

- wyjaśnia, co to jest woda destylowana

i czym się różni od wód występujących

w przyrodzie

Uczeń:

– wymienia laboratoryjne sposoby otrzymywania wody

– proponuje doświadczenie udowadniające,

że woda jest związkiem wodoru i tlenu

– opisuje wpływ izotopów wodoru i tlenu na właściwości wody

– określa wpływ ciśnienia atmosferycznego na wartość temperatury wrzenia wody

porównuje rozpuszczalność w wodzie związków kowalencyjnych i jonowych

– wykazuje doświadczalnie, czy roztwór jest

nasycony, czy nienasycony

– rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie

procentowe z wykorzystaniem gęstości

– oblicza rozpuszczalność substancji w danej

temperaturze, znając stężenie procentowe jej

roztworu nasyconego w tej temperaturze

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich spełnienie może być warunkiem wystawienia oceny celującej. Uczeń:

określa źródła zanieczyszczeń wód naturalnych

- analizuje źródła zanieczyszczeń wód naturalnych i ich wpływ na środowisko przyrodnicze

– wymienia niektóre zagrożenia wynikające z zanieczyszczeń wód

– omawia wpływ zanieczyszczeń wód na organizmy

– wymienia sposoby przeciwdziałania zanieczyszczaniu wód

– omawia sposoby usuwania zanieczyszczeń z wód

– wyjaśnia, na czym polega asocjacja cząsteczek wody

– rozwiązuje zadania rachunkowe na mieszanie roztworów

– rozwiązuje zadania rachunkowe na stężenie procentowe roztworu, w którym rozpuszczono mieszaninę substancji stałych

 

 

Wymagania programowe na poszczególne oceny  KLASA II GIM

 

IV. Kwasy

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

– wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia się z kwasami

– definiuje pojęcia: elektrolit i nieelektrolit

– wyjaśnia, co to jest wskaźnik i wymienia trzy przykłady wskaźników

opisuje zastosowania wskaźników

odróżnia kwasy od innych substancji chemicznych za pomocą wskaźników

– definiuje pojęcie kwasy

opisuje budowę kwasów beztlenowych i tlenowych

– odróżnia kwasy tlenowe od beztlenowych

– wskazuje wodór i resztę kwasową we wzorze kwasu

– wyznacza wartościowość reszty kwasowej

– zapisuje wzory sumaryczne kwasów: HCl, H2S, H2SO4, H2SO3, HNO3, H2CO3, H3PO4

– podaje nazwy poznanych kwasów

opisuje właściwości kwasów: chlorowodorowego, azotowego(V) i siarkowego(VI)

– opisuje podstawowe zastosowania kwasów: chlorowodorowego, azotowego(V) i siarkowego(VI)

– wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa (elektrolityczna) kwasów

– definiuje pojęcia jon, kation i anion

– zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów (proste przykłady)

– wyjaśnia pojęcie kwaśne opady

Uczeń:

– wymienia wspólne właściwości kwasów

– wyjaśnia, z czego wynikają wspólne właściwości kwasów

– zapisuje wzory strukturalne poznanych kwasów

– wyjaśnia pojęcie tlenek kwasowy

– wskazuje przykłady tlenków kwasowych

– wymienia metody otrzymywania kwasów tlenowych i beztlenowych

– zapisuje równania reakcji otrzymywania poznanych kwasów

opisuje właściwości poznanych kwasów

– opisuje zastosowania poznanych kwasów

- wyjaśnia pojęcie dysocjacja jonowa

zapisuje i odczytuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej kwasów

– definiuje pojęcie odczyn kwasowy

– zapisuje obserwacje do przeprowadzanych doświadczeń

Uczeń:

– wyjaśnia, dlaczego podczas pracy ze stężonymi roztworami kwasów należy zachować szczególną ostrożność

– wymienia poznane tlenki kwasowe

zapisuje równania reakcji otrzymywania wskazanego kwasu

– wykazuje doświadczalnie żrące właściwości kwasu siarkowego(VI)

podaje zasadę bezpiecznego rozcieńczania stężonego roztworu kwasu siarkowego(VI)

– wyjaśnia, dlaczego kwas siarkowy(VI) pozostawiony w otwartym naczyniu zwiększa swą objętość

– planuje doświadczalne wykrycie białka w próbce żywności (w serze, mleku, jajku)

– opisuje reakcję ksantoproteinową

– zapisuje i odczytuje równania reakcji dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) kwasów

– określa odczyn roztworu kwasowego na podstawie znajomości jonów obecnych w badanym roztworze

analizuje proces powstawania kwaśnych opadów i skutki ich działania

– rozwiązuje chemografy

– opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)

 

Uczeń:

– zapisuje wzór strukturalny dowolnego kwasu nieorganicznego o podanym wzorze sumarycznym

– projektuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymywać kwasy

– identyfikuje kwasy, na podstawie podanych informacji

– odczytuje równania reakcji chemicznych

– potrafi rozwiązywać trudniejsze chemografy

proponuje sposoby ograniczenia 
  powstawania kwaśnych opadów

 

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej. Uczeń:

– omawia przemysłową metodę otrzymywania kwasu azotowego(V),

definiuje pojęcie stopień dysocjacji,

dzieli elektrolity ze względu na stopień dysocjacji.

V. Wodorotlenki

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

– wymienia zasady bhp dotyczące obchodzenia się z zasadami

odróżnia zasady od innych substancji chemicznych za pomocą wskaźników

definiuje pojęcia wodorotlenek i zasada

opisuje budowę wodorotlenków

– podaje wartościowość grupy wodorotlenowej

zapisuje wzory sumaryczne wodorotlenków: NaOH, KOH, Ca(OH)2, Al(OH)3

opisuje właściwości oraz zastosowania wodorotlenków: sodu, potasu i wapnia

wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa (elektrolityczna) zasad

zapisuje równania dysocjacji jonowej zasad (proste przykłady)

- podaje nazwy jonów powstałych w wyniku

odróżnia zasady od kwasów za pomocą wskaźników

wymienia rodzaje odczynu roztworów

– określa zakres pH i barwy wskaźników dla poszczególnych odczynów

Uczeń:

wymienia wspólne właściwości zasad

wyjaśnia, z czego wynikają wspólne właściwości zasad

– definiuje pojęcie tlenek zasadowy

podaje przykłady tlenków zasadowych

wymienia dwie główne metody otrzymywania wodorotlenków

zapisuje równania reakcji otrzymywania wodorotlenku sodu, potasu i wapnia

– wyjaśnia pojęcia woda wapienna, wapno palone i wapno gaszone

określa rozpuszczalność wodorotlenków na podstawie tabeli rozpuszczalności

odczytuje proste równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) zasad

definiuje pojęcie odczyn zasadowy

omawia skalę pH

bada odczyn i pH roztworu

– zapisuje obserwacje do przeprowadzanych doświadczeń

Uczeń:

rozróżnia pojęcia wodorotlenek i zasada

– wymienia przykłady wodorotlenków i zasad

– wyjaśnia, dlaczego podczas pracy z zasadami należy zachować szczególną ostrożność

wymienia poznane tlenki zasadowe

zapisuje równania reakcji otrzymywania wybranego wodorotlenku

planuje doświadczenia, w których wyniku, można otrzymać wodorotlenek: sodu, potasu lub wapnia

planuje sposób otrzymywania wodorotlenków trudno rozpuszczalnych

zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) zasad

– określa odczyn roztworu zasadowego na podstawie znajomości jonów obecnych w badanym roztworze

– rozwiązuje chemografy

– opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)

wymienia przyczyny odczynu kwasowego, zasadowego, obojętnego roztworów

interpretuje wartość pH w ujęciu jakościowym (odczyn kwasowy, zasadowy, obojętny)

opisuje zastosowania wskaźników

planuje doświadczenie, które umożliwi zbadanie wartości pH produktów używanych w życiu codziennym

Uczeń:

zapisuje wzór sumaryczny wodorotlenku dowolnego metalu

planuje doświadczenia, w których wyniku można otrzymać różne wodorotlenki, także trudno rozpuszczalne

zapisuje równania reakcji otrzymywania różnych wodorotlenków

identyfikuje wodorotlenki na podstawie podanych informacji

– odczytuje równania reakcji chemicznych

– rozwiązuje chemografy o większym stopniu trudności

– wyjaśnia pojęcie skala pH

 

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej. Uczeń:

opisuje i bada właściwości wodorotlenków amfoterycznych.


VI. Sole

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

– opisuje budowę soli

– wskazuje metal i resztę kwasową we wzorze soli

zapisuje wzory sumaryczne soli (chlorków, siarczków)

– tworzy nazwy soli na podstawie wzorów sumarycznych i zapisuje wzory sumaryczne soli na podstawie ich nazw, np. wzory soli kwasów: chlorowodorowego, siarkowodorowego i metali, np. sodu, potasu i wapnia

– wskazuje wzory soli wśród zapisanych wzorów związków chemicznych

– opisuje, w jaki sposób dysocjują sole

– zapisuje równania reakcji dysocjacji jonowej soli (proste przykłady)

– dzieli sole ze względu na ich rozpuszczalność w wodzie

– określa rozpuszczalność soli w wodzie na podstawie tabeli rozpuszczalności wodorotlenków i soli

– podaje sposób otrzymywania soli trzema podstawowymi metodami (kwas + zasada, metal + kwas, tlenek metalu + kwas)

zapisuje cząsteczkowo równania reakcji otrzymywania soli (najprostsze)

– definiuje pojęcia reakcje zobojętnianiareakcje strąceniowe

– odróżnia zapis cząsteczkowy od zapisu jonowego równania reakcji chemicznej

– określa związek ładunku jonu z wartościowością metalu i reszty kwasowej

wymienia zastosowania najważniejszych soli, np. chlorku sodu

Uczeń:

– wymienia cztery najważniejsze sposoby otrzymywania soli

– podaje nazwy i wzory soli (typowe przykłady)

– zapisuje równania reakcji otrzymywania soli (reakcja zobojętniania) w postaci cząsteczkowej, jonowej oraz jonowej skróconej

– odczytuje równania reakcji otrzymywania soli

wyjaśnia pojęciareakcja zobojętnianiareakcja strąceniowa

– zapisuje równania reakcji otrzymywania soli (reakcja strąceniowa) w postaci cząsteczkowej

– korzysta z tabeli rozpuszczalności wodorotlenków i soli

zapisuje i odczytuje wybrane równania reakcji dysocjacji jonowej soli

– dzieli metale ze względu na ich aktywność chemiczną (szereg aktywności metali)

– wymienia sposoby zachowania się metali w reakcji z kwasami (np. miedź lub magnez w reakcji z kwasem chlorowodorowym)

– zapisuje obserwacje z przeprowadzanych na lekcji doświadczeń

Uczeń:

– podaje nazwy i wzory dowolnych soli

zapisuje i odczytuje równania dysocjacji jonowej (elektrolitycznej) soli

stosuje metody otrzymywania soli

wyjaśnia przebieg reakcji zobojętniania

zapisuje równania reakcji otrzymywania soli w postaci cząsteczkowej i jonowej

– określa, korzystając z szeregu aktywności metali, które metale reagują z kwasami według schematu:

             metal + kwas ® sól + wodór

– wymienia przykłady soli występujących w przyrodzie

- projektuje doświadczenia umożliwiające otrzymywanie soli w reakcjach strąceniowych

formułuje wniosek dotyczący wyniku reakcji strąceniowej na podstawie analizy tabeli rozpuszczalności soli i wodorotlenków

– podaje zastosowania soli

– opisuje doświadczenia przeprowadzane na lekcjach (schemat, obserwacje, wniosek)

Uczeń:

– wskazuje substancje, które mogą ze sobą reagować, tworząc sól

– podaje metody otrzymywania soli

– identyfikuje sole na podstawie podanych informacji

– wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w odczynie roztworów poddanych reakcji zobojętniania

– przewiduje, czy zajdzie dana reakcja chemiczna

– proponuje reakcję tworzenia soli trudno rozpuszczalnej

– określa zastosowanie reakcji strąceniowej

zapisuje i odczytuje równania reakcji otrzymywania dowolnej soli w postaci cząsteczkowej i jonowej

– projektuje doświadczenia otrzymywania soli

– przewiduje efekty zaprojektowanych  doświadczeń

– formułuje wniosek do zaprojektowanych doświadczeń

 

Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą do wystawienia oceny celującej. Uczeń:

– wyjaśnia pojęcie hydroliza,

– wyjaśnia pojęcie hydrat, wymienia przykłady hydratów,

– wyjaśnia pojęcia: sól podwójna, sól potrójna, wodorosól i hydroksosól.

WYNAGANIA PROGRAMOWE Z CHEMII W KLASIE III GIMNAZJUM

$1I.                    WĘGIEL I JEGO ZWIĄZKI Z WODOREM

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

• zna podział chemii na organiczną i nieorganiczną

• określa, czym zajmuje się ch. organiczna

• wie, co to jest alotropia

• wymienia odmiany alotropowe węgla

• wie, co to są węglowodory

• wie, co to jest metan, zna jego wzory

   i właściwości

• wie, co to jest spalanie całkowite i niecałkowite

• definiuje szereg homologiczny

• podaje skład gazu ziemnego i jego zastosowanie

• zna zasady BHP obchodzenia się z gazem

   ziemnym

• podaje wzory etenu i etynu oraz ich właściwości

   i zastosowanie

• podaje definicje polimeryzacji, monomeru

   i polimeru

• wymienia przykłady tworzyw sztucznych i ich

   Zastosowanie

• zna podział węglowodorów na nasycone

   i nienasycone

• zna wzory alkanów, alkenów i alkinów

• podaje wzory i nazwy węglowodorów do pięciu

   atomów węgla w cząsteczce

Uczeń:

• wymienia właściwości diamentu i grafitu

• potrafi wykryć obecność węgla

• zapisuje wzory i nazwy alkanów, alkenów

   i alkinów z wykorzystaniem wzorów ogólnych

• buduje modele cząsteczek metanu, etenu i etynu

• zapisuje i odczytuje równania reakcji spalania

   metanu, etenu i etynu

• podaje sposób otrzymywania etenu i etynu

• porównuje budowę etenu i etynu

• wyjaśnia, na czym polegają reakcje przyłączania,

   Polimeryzacji

• wie, jak odróżnić węglowodory nasycone od

   nienasyconych

• określa, od czego zależą właściwości

   węglowodorów

• wykonuje proste obliczenia dotyczące

   węglowodorów

Uczeń:

• podaje różnice w budowie diamentu i grafitu

• potrafi wykryć obecność węgla i wodoru

• wie, jak doświadczalnie wykryć produkty

   spalania węglowodorów

• zapisuje równania reakcji spalania

   węglowodorów

• zapisuje reakcje otrzymywania etenu i etynu

• zapisuje równania reakcji etenu i etynu

   z bromem, polimeryzacji etenu

• określa zależność między liczbą atomów węgla 

   a właściwościami węglowodoru

• objaśnia, co jest przyczyna większej aktywności

   węglowodorów nienasyconych

• wyjaśnia, jakie substancje mogą ulegać

   polimeryzacji

• określa zalety i wady tworzyw sztucznych

• wykonuje obliczenia dotyczące węglowodorów

Uczeń:

• wie, jakie są konsekwencje budowy wewnętrznej

   grafitu i diamentu

• podaje informacje na temat fulerenów

• dokonuje analizy właściwości węglowodorów

• wyjaśnia wpływ wiązania wielokrotnego

   w cząsteczce na jego reaktywność

• zapisuje równania reakcji przyłączania do

   wiązania wielokrotnego

• określa produkty polimeryzacji etynu

• potrafi wykonywać doświadczenia

• stosuje swoją wiedzę w złożonych zadaniach

$1II.                  POCHODNE WĘGLOWODORÓW

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

• podaje, że alkohole i kwasy karboksylowe, estry,

   aminy, aminokwasy są pochodnymi

   węglowodorów

• określa budowę pochodnych węglowodorów

• wymienia pierwiastki chemiczne wchodzące

   w skład pochodnych węglowodorów

• zalicza daną substancję organiczną do

   odpowiedniej grupy związków chemicznych

• wie, co to jest grupa funkcyjna

• zaznacza i nazywa grupy funkcyjne w alkoholach,

   kwasach karboksylowych, estrach, aminach,

   aminokwasach

• zapisuje wzory ogólne alkoholi, kwasów

   karboksylowych, estrów

• zapisuje wzory czterech pierwszych alkoholi

   monohydroksylowych, kwasów karboksylowych

   i podaje ich nazwy

• zaznacza we wzorze kwasu karboksylowego

   resztę kwasową

• określa, co to są nazwy zwyczajowe

   i systematyczne

• wymienia reguły tworzenia nazw

   systematycznych związków organicznych

• podaje nazwy zwyczajowe omawianych kwasów

   karboksylowych

• wymienia najważniejsze właściwości metanolu,

   etanolu, kwasu mrówkowego i octowego

• podaje zastosowanie etanolu i kwasu octowego

• zna podział alkoholi i kwasów karboksylowych

• wymienia właściwości glicerolu

• wymienia dwa najważniejsze kwasy tłuszczowe

• podaje właściwości kwasu stearynowego

   i oleinowego

• definiuje mydła

• podaje sposób otrzymywania mydła

• definiuje estry

• określa miejsca występowania estrów

• opisuje zagrożenia dot. alkoholi

• wie, co to są aminy i aminokwasy i gdzie

   występują

Uczeń:

• zna omawiane grupy funkcyjne

• zapisuje wzory i wymienia nazwy alkoholi

• wie, że alkohole i kwasy karboksylowe tworzą

   szeregi homologiczne

• podaje odczyn roztworu alkoholu

• zapisuje równania reakcji spalania całkowitego

   metanolu i etanolu

• zapisuje wzór glicerolu

• omawia zastosowanie alkoholi

• zapisuje wzory i wymienia nazwy systematyczne

   kwasów karboksylowych

• podaje właściwości kwasu mrówkowego

   i octowego

• wie, jak dysocjują kwasy karboksylowe

• zapisuje równania reakcji kwasów

   karboksylowych z metalami, tlenkami

   i wodorotlenkami metali

• nazywa sole pochodzące od kwasów

   mrówkowego i octowego

• zna wzory kwasu stearynowego i oleinowego

• wie, jak udowodnić, że kwas karboksylowy jest

   nienasycony

• określa, co obserwujemy, używając mydła

   w twardej wodzie

• podaje przykłady estrów

• wymienia właściwości octanu etylu

• omawia reakcję hydrolizy

• wymienia właściwości amin i aminokwasów

• zapisuje wzór aminy

• zapisuje obserwacje z wykonywanych

   doświadczeń

Uczeń:

• uzasadnia odczyn roztworu alkoholu

• zna nazwę systematyczną glicerolu

• zapisuje równania reakcji spalania alkoholi

• wyjaśnia, dlaczego wyższe kwasy karboksylowe

   nazywamy tłuszczowymi

• porównuje właściwości kwasów nieorganicznych

   i organicznych

• porównuje właściwości kwasów karboksylowych

• podaje metodę otrzymywania kwasu octowego

• wyjaśnia proces fermentacji octowej

• zapisuje równanie reakcji spalania kwasu

   octowego

• nazywa sole kwasów organicznych

• wie, gdzie w cząsteczce kwasu oleinowego jest

   umiejscowione wiązanie podwójne

• wyjaśnia, na czym polega utwardzanie tłuszczu

   ciekłego

• wie, co to jest twarda woda

• zapisuje równania reakcji zachodzących

   w twardej wodzie po dodaniu mydła sodowego

• zapisuje równania reakcji otrzymywania estrów

• umie pisać wzory i nazywać estry

• układa równania reakcji hydrolizy estru

• zapisuje wzory poznanej aminy i aminokwasu

• opisuje przeprowadzone doświadczenia

Uczeń:

• proponuje doświadczenie do podanego tematu

• formułuje wnioski z doświadczeń

• umie przeprowadzić doświadczenia

• zapisuje wzory dowolnych alkoholi i kwasów

   karboksylowych

• wyjaśnia mechanizm mycia i prania

• określa warunki przebiegu reakcji chemicznej

• przewiduje produkty reakcji chemicznej

• identyfikuje poznane substancje

• omawia różnicę między reakcją estryfikacji

   a zobojętniania

• zapisuje równania reakcji chemicznych na różne

   sposoby

• analizuje konsekwencje istnienia dwóch grup

   funkcyjnych w cząsteczce aminokwasu

• zapisuje równanie reakcji tworzenia di peptydu

• umie wykorzystać swoją wiedzę do

   rozwiązywania złożonych zadań

$1III.                ZWIĄZKI CHEMICZNE W ŻYCIU CZŁOWIEKA

Ocena dopuszczająca

[1]

Ocena dostateczna

[1 + 2]

Ocena dobra

[1 + 2 + 3]

Ocena bardzo dobra

[1 + 2 + 3 + 4]

Uczeń:

• wie, jakie główne pierwiastki chemiczne

   wchodzą w skład organizmu człowieka

• wymienia podstawowe składniki pożywienia

• wie, co to są makro- i mikroelementy

• zna skład pierwiastkowy tłuszczów, sacharydów

   i białek

• dokonuje podziały tłuszczów, sacharydów

   i białek

• podaje przykłady tłuszczów, sacharydów i białek

• wie, co to są węglowodany

• zapisuje wzory sumaryczne glukozy, sacharozy,

   skrobi i celulozy

• wymienia występowanie tłuszczów i białek

• wie, na czym polega reakcja hydrolizy

• definiuje pojęcia denaturacji, koagulacji

• wymienia czynniki powodujące denaturację

   białka

• podaje reakcje charakterystyczne białek i skrobi

• rozumie znaczenie wody, tłuszczów, białek,

   sacharydów,  witamin i mikroelementów dla

   człowieka

• wie, co to są związki wielkocząsteczkowe

   i podaje przykłady

• wymienia podstawowe zasady zdrowego

   żywienia

• podaje podział włókien i ich przykłady

Uczeń:

• określa, czym są tłuszcze

• zapisuje słownie przebieg reakcji hydrolizy

   i zmydlania tłuszczów

• określa zachowanie oleju roślinnego wobec

   wody bromowej

• omawia budowę glukozy

• wie, że glukoza ma właściwości redukujące

• zapisuje równanie reakcji sacharozy z wodą

• zna przebieg reakcji hydrolizy skrobi i celulozy

• potrafi wykryć skrobię i białko

• podaje produkty hydrolizy białek

• zna właściwości tłuszczów, glukozy, sacharozy

   i skrobi

• wymienia właściwości niektórych włókien

• umie odróżnić włókna wełniane od bawełnianych

Uczeń:

• podaje wzór ogólny tłuszczów

• zna wzór tri stearynianu glicerolu

• potrafi przeprowadzić reakcję zmydlania tłuszczu

• wyjaśnia, jak jest różnica w budowie tłuszczów

   stałych i ciekłych

• wie, dlaczego olej roślinny odbarwia wodę

   bromową

• potrafi zbadać skład pierwiastkowy tłuszczu

   i cukru

• wyjaśnia sposób wykrywania glukozy

• zna wzór fruktozy

• wyjaśnia, co to znaczy, że sacharoza jest

   disacharydem

• porównuje budowę cząsteczek skrobi i celulozy 

• zapisuje poznane równania reakcji hydrolizy

   sacharydów

• wie, co to jest wiązanie peptydowe

• zna właściwości i zastosowanie różnych włókien

• opisuje przeprowadzone doświadczenia

• zna zastosowania poznanych związków chemicznych

Uczeń:

• planuje doświadczenie na badanie składu

   pierwiastkowego omawianych związków

   chemicznych

• odróżnia doświadczalnie tłuszcze nasycone od

   nienasyconych

• zapisuje równania reakcji otrzymywania

   i zmydlania tri stearynianu glicerolu

• wyjaśnia, na czym polega denaturacja białka

• udowadnia, że glukoza ma właściwości

   redukujące

• udowadnia, że sacharoza, skrobia i celuloza są

   cukrami złożonymi

• omawia hydrolizę skrobi i białek

• umie zaplanować i przeprowadzić reakcje

   weryfikujące przewidywania

• identyfikuje poznane substancje

• umie wiązać teorię z praktyką

TEMATY:     Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego.

                        Substancje silnie działające na organizm człowieka.

Uczeń:

  • • wyjaśnia, czym zajmuje się ekologia
  • • definiuje zanieczyszczenia środowiska przyrodniczego i dokonuje ich podziału
  • • podaje źródła zanieczyszczeń atmosfery, hydrosfery i litosfery
  • • opisuje wpływ niektórych zanieczyszczeń na środowisko przyrodnicze
  • • charakteryzuje najważniejsze zagrożenia
  • • definiuje eutrofizację
  • • omawia niektóre sposoby zmniejszania zagrożeń dla środowiska przyrodniczego lub ich likwidacji
  • • analizuje wpływ działalności człowieka na środowisko przyrodnicze
  • • wyjaśnia, na czym polega szkodliwość spożywania alkoholu, palenia tytoniu i zażywania narkotyków
  • • określa ich wpływ na organizm ludzki
  • • wie, co to jest uzależnienie
  • • wie, że alkoholizm jest chorobą społeczną
  • • zna zasady zażywania leków
  • • wie, że złe stosowanie nawozów i środków ochrony roślin jest szkodliwe
  • • rozume wagę problemów wynikających z działania tych substancji na organizm ludzki i środowisko przyrodnicze.